Χάρτης
Ημερολόγιο
«  Μάιος 2019  »
ΚΔΤΤΠΠΣ
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031

Η πείνα δεν προκαλείται από έλλειψη τροφίμων, αλλά από έλλειψη δημοκρατίας

Ρούσου Βρανά,
Δημοσιεύθηκε στα ΝΕΑ 30.12.2010

Μία απλή αλήθεια έμαθε πρόσφατα η δημοσιογράφος Φράνσις Μουρ Λαπέ σε ένα ταξίδι της στη Βραζιλία: Πως η πείνα δεν προκαλείται από την έλλειψη τροφίμων, αλλά από την έλλειψη δημοκρατίας.

Στο Μπέλο Οριζόντε, μία πόλη 2,5 εκατομμυρίων κατοίκων, ένας στους δέκα ζούσε κάποτε μέσα στην απόλυτη φτώχεια και ένα στα πέντε παιδιά έπεφταν στο κρεβάτι πεινασμένα. Ώσπου ένας δήμαρχος αποφάσισε να κηρύξει τα τρόφιμα δικαίωμα του πολίτη. Με την ιδέα πως η τροφή είναι δικαίωμα και με το σύνθημα «όποιος είναι πολύ φτωχός για να αγοράσει τρόφιμα, δεν σημαίνει πως είναι παρακατιανός πολίτης, ο δήμαρχος Πέτρους Ανανίας ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια τον πόλεμό του ενάντια στην πείνα. Καθάρισε την αγορά από τους μεσάζοντες και τους μεταπράτες και έφερε σε άμεση επαφή τους αγρότες και τους παραγωγούς με τους καταναλωτές. Τους υποχρέωσε μάλιστα να πηγαίνουν κάθε Σαββατοκύριακο με τα φορτηγά τους στις φτωχογειτονιές κι έτσι όλοι οι φτωχοί της πόλης του, απέκτησαν πρόσβαση σε φθηνά και υγιεινά τρόφιμα.

Ο δήμαρχος, όμως, δεν αρκέστηκε μόνο σε αυτό. Άνοιξη τρία μεγάλα λαϊκά εστιατόρια που σήμερα εξυπηρετούν 12.000 άτομα την ημέρα και σερβίρουν κυρίως τοπικά προϊόντα έναντι 50 σεντς το γεύμα. Ανάμεσα στους πελάτες τους μπορεί κανείς να διακρίνει παππούδες και εγγονούς, νεαρά ζευγάρια, μαμάδες με τα μωρά τους, υπαλλήλους και εργάτες. Άλλοι τους είναι ντυμένοι με κοστούμια κι άλλοι φτωχικά. Κανείς τους δεν χρειάζεται να αποδείξει πως είναι φτωχός για να φάει εκεί, αν και το 85% των πελατών είναι πράγματι φτωχοί. Το στίγμα όμως σβήνεται από την ανάμεικτή ταξική προέλευση της πελατείας. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η δημοτική αρχή παρέχει με δικά της έξοδα συσσίτια για τα σχολεία της πόλης.

Τι βλέπουμε ύστερα από αυτές τις δημοτικές πρωτοβουλίες; Μέσα σε μία μόλις δεκαετία, η βρεφική θνησιμότητα στο Μπέλο Οριζόντε, που οφειλόταν κυρίως στην πείνα, περιορίστηκε στο μισό. Και σήμερα το 40% του πληθυσμού της πόλης ωφελείται από αυτά τα μέτρα. Πόσο κοστίζουν; Δέκα εκατομμύρια δολάρια ετησίως, μόλις το 2% του δημοτικού προϋπολογισμού, δηλαδή 1 σεντ την ημέρα για κάθε έναν κάτοικο της πόλης. Πίσω από αυτή την προσπάθεια η Αντριάνα Αράνια, συνεργάτιδα του δημάρχου, βλέπει μία νέα «κοινωνική νοοτροπία», μία επίγνωση πως «όταν όλοι έχουν τροφή, όλοι οι δημότες ωφελούνται, στην υγεία, στην παιδεία και σε πολλά άλλα». Και όλα αυτά χωρίς να χρειασθεί να αλλάξει η ανθρώπινη φύση. Άλλωστε, ακόμη και στις πρωτόγονες κοινωνίες, ο άνθρωπος πάντα μοιραζόταν την τροφή του. Εκτός από καιρούς ακραίων στερήσεων, όταν έτρωγε ένας, έτρωγαν όλοι.

«Ήξερα πως υπήρχε πολλή πείνα», εξομολογείται η Αράνια στην Φράνσις Μουρ Λαπέ. «Αυτό που με στενοχωρεί, είναι πως δεν ήξερα πόσο εύκολο ήταν να τη νικήσουμε». Στην πόλη που νίκησε την πείνα, δεν θα βρεθεί σήμερα κανείς ανθρώπους να ψάχνουν στα σκουπίδια.
FtS116